Kỹ Năng cho tương lai/Tin tức AI cập nhật/AI & Future of Work

11 triệu người Mỹ có thể phải đổi nghề vì AI: vấn đề lớn hơn có thể không phải là thất nghiệp

Báo cáo McKinsey ngày 29/9/2026 ước tính khoảng 11 triệu lao động Mỹ có thể phải chuyển hẳn sang nghề khác vào năm 2035. Nhưng cùng báo cáo đó cho rằng số việc làm có thể còn tăng.

Chu Hồng Hạnh1/10/20265 phút đọc
11 triệu người Mỹ có thể phải đổi nghề vì AI: vấn đề lớn hơn có thể không phải là thất nghiệp
Nội dung bài viết · Xem mục lục

Con số 11 triệu dễ khiến người đọc giật mình. Nhưng nếu chỉ đọc con số mà bỏ qua phần còn lại của báo cáo, ta sẽ hiểu sai câu chuyện.

Theo báo cáo của McKinsey Global Institute công bố ngày 29/9/2026, khoảng 11 triệu người lao động Mỹ, tương đương 6,5% lực lượng lao động hiện tại, có thể phải chuyển sang những nghề hoàn toàn khác vào năm 2035, do tự động hóa và AI. Cần lưu ý phạm vi: đây là ước tính cho thị trường Mỹ, theo kịch bản cơ sở của McKinsey, không phải số liệu cho Việt Nam hay toàn cầu.

Mất việc và có thêm việc cùng lúc

Trong kịch bản cơ sở, tự động hóa có thể làm giảm nhu cầu lao động tương đương 36 triệu việc làm vào năm 2035. Nhưng tăng trưởng của các lĩnh vực liên quan đến AI và nền kinh tế nói chung có thể tạo ra nhu cầu cho khoảng 40 triệu việc làm. Khoảng 25 triệu trong số người chịu ảnh hưởng có thể vẫn giữ công việc hiện tại vì ngành của họ tăng trưởng đủ để bù đắp. 11 triệu người còn lại mới là nhóm cần đổi nghề.

Các nhà nghiên cứu viết rằng thách thức của thập kỷ tới là khả năng chuyển đổi nghề nghiệp, không phải thiếu việc làm.

Câu hỏi thật sự

Nếu tổng số việc làm không giảm, vấn đề nằm ở đâu? Ở tốc độ. Người lao động có kịp học kỹ năng mới không? Họ có chấp nhận mức thu nhập khởi điểm thấp hơn ở nghề mới không? Hệ thống đào tạo có theo kịp không? Một số bản tin trích báo cáo cho rằng phần lớn người phải đổi nghề sẽ cần đào tạo lại đáng kể, và nhóm thu nhập thấp chịu ảnh hưởng nặng hơn.

Kỹ năng nào sẽ cần

Những kỹ năng được nhắc nhiều trong bối cảnh này không chỉ là biết dùng công cụ. Đó là khả năng cộng tác với AI, điều phối AI, tư duy phản biện, đánh giá chất lượng đầu ra, chuyên môn sâu trong lĩnh vực của mình và quản lý công việc có AI tham gia.

Nhìn về Việt Nam

Cơ cấu lao động Việt Nam khác Mỹ, nên không thể bê nguyên con số. Nhưng logic thì có thể tham khảo: AI có lẽ không xóa sổ việc làm hàng loạt trong một đêm, mà phân bổ lại lao động liên tục trong nhiều năm. Người lao động không chỉ cần học công cụ mới; họ cần học cách thiết kế lại chính công việc của mình.

Nếu bài toán không phải là có còn việc làm hay không, mà là có kịp chuyển hay không, thì mỗi chúng ta đang chuẩn bị cho lần chuyển đổi đó như thế nào?

Nguồn

Nguồn: McKinsey Global Institute, 29/09/2026 (qua VnExpress, VnEconomy, Market Times, 30/09–01/10/2026)

Bài liên quan

Xem các bài viết khác