Kỹ Năng cho tương lai/Tin tức AI cập nhật/Thị trường lao động

Giữa lo ngại AI thu hẹp việc làm đầu vào, 57% doanh nghiệp Việt tăng tuyển nhân sự mới vào nghề

Trong khi AI đang làm dấy lên lo ngại về sự thu hẹp của các công việc entry-level trên thế giới, khảo sát mới nhất của ManpowerGroup cho thấy một diễn biến đáng chú ý tại Việt Nam: 57% doanh nghiệp được khảo sát cho biết đã tăng tuyển nhân sự mới vào nghề so với năm 2025. Nhưng cơ hội đang dịch chuyển sang những nhóm kỹ năng khác trước.

Chu Hồng Hạnh2/10/20263 phút đọc
Giữa lo ngại AI thu hẹp việc làm đầu vào, 57% doanh nghiệp Việt tăng tuyển nhân sự mới vào nghề
Ảnh: A Anesh · CC0 (cắt cúp từ ảnh gốc)
Nội dung bài viết · Xem mục lục

Trong nhiều năm, những công việc đầu tiên của một nhân sự trẻ thường bắt đầu bằng các nhiệm vụ tương đối cơ bản: tổng hợp tài liệu, xử lý dữ liệu, chuẩn bị báo cáo, viết nội dung sơ bộ hay hỗ trợ khách hàng.

Đây cũng chính là nhóm công việc mà AI tạo sinh đang có khả năng hỗ trợ hoặc tự động hóa ngày càng mạnh.

Lo ngại về tác động của AI đối với người trẻ vì vậy không hoàn toàn thiếu cơ sở.

Theo World Economic Forum, hơn 1/3 lao động trẻ trên thế giới hiện làm việc trong những ngành nghề mà AI có khả năng làm thay hoặc thay đổi đáng kể một phần công việc.

Tại Mỹ, nghiên cứu của Stanford Digital Economy Lab cũng cho thấy tác động này đang xuất hiện rõ hơn ở nhóm mới bước vào thị trường lao động. Đến tháng 6/2026, việc làm của người 22–25 tuổi trong các ngành chịu ảnh hưởng mạnh bởi AI thấp hơn khoảng 19% so với xu hướng của các ngành ít bị AI tác động.

Tuy nhiên, Stanford lưu ý rằng điều này chưa đồng nghĩa với việc AI đang gây ra một làn sóng mất việc trên diện rộng. Tác động hiện nay chủ yếu tập trung ở một số nhóm nghề và đặc biệt rõ với lao động trẻ, thay vì diễn ra đồng đều trên toàn bộ thị trường lao động.

57% doanh nghiệp Việt tăng tuyển nhân sự mới vào nghề

Trong bối cảnh đó, dữ liệu tại Việt Nam cho thấy một bức tranh đáng chú ý hơn.

Theo “Khảo sát Xu hướng Tuyển dụng Quý IV/2026 của ManpowerGroup”, được thực hiện từ ngày 1–31/7/2026 với 285 doanh nghiệp tại Việt Nam, 57% doanh nghiệp cho biết đã gia tăng tuyển dụng nhân sự ở giai đoạn đầu sự nghiệp so với năm 2025.

Cần lưu ý, nhóm này được ManpowerGroup gọi là entry-level/early-career talent, tức là nhân sự mới vào nghề hoặc ở giai đoạn đầu sự nghiệp, chứ không chỉ giới hạn ở sinh viên vừa tốt nghiệp.

Xu hướng đặc biệt rõ trong ngành Thông tin, nơi 77% doanh nghiệp cho biết đang mở rộng tuyển dụng nhân sự mới vào nghề.

Đáng chú ý hơn là những vị trí mà doanh nghiệp đang tăng tuyển:

Kỹ thuật: 48%

Phát triển mô hình và ứng dụng AI: 37%

Công nghệ thông tin và dữ liệu: 37%

Ở bình diện rộng hơn, 52% doanh nghiệp Việt Nam được khảo sát dự kiến tăng quy mô nhân sự trong Quý IV/2026, 16% dự kiến giảm và 32% giữ nguyên. Chỉ số Triển vọng Tuyển dụng Ròng của Việt Nam đạt 36%.

AI không nhất thiết đóng cánh cửa đầu vào — nhưng đang thay đổi cánh cửa đó

Những con số trên không có nghĩa AI không ảnh hưởng tới việc làm dành cho người trẻ.

Ngược lại, chính ManpowerGroup cho biết trong nhóm doanh nghiệp đang giảm tuyển nhân sự đầu sự nghiệp, tự động hóa và AI làm giảm nhu cầu đối với một số vị trí entry-level là một trong những nguyên nhân được nhắc tới, bên cạnh áp lực chi phí và việc ứng viên thiếu kinh nghiệm phù hợp.

Điều đang diễn ra có thể không đơn giản là “AI lấy việc” hay “AI tạo thêm việc”, mà là cấu trúc của công việc đầu vào đang thay đổi.

Các nhiệm vụ mang tính lặp lại, tổng hợp thông tin hoặc xử lý sơ cấp ngày càng dễ được máy hỗ trợ. Trong khi đó, nhu cầu lại tăng đối với những nhân sự có thể làm việc cùng công nghệ, đặc biệt trong kỹ thuật, AI và dữ liệu.

Nói cách khác, entry-level vẫn tồn tại, nhưng chuẩn entry-level đang dịch chuyển lên cao hơn.

Bài toán mới cho doanh nghiệp và trường đại học

Sự thay đổi này đặt ra một câu hỏi quan trọng: “Nếu AI đảm nhận ngày càng nhiều công việc từng được sử dụng để đào tạo nhân sự trẻ, doanh nghiệp sẽ xây dựng lớp chuyên gia và quản lý tương lai bằng cách nào?”

Đây không chỉ là câu chuyện tuyển dụng.

World Economic Forum cho rằng tác động của AI tới lao động trẻ cần được nhìn đồng thời ở bốn khía cạnh: khả năng tiếp cận việc làm, thiết kế công việc, hệ thống phát triển nhân tài và mức độ phù hợp giữa giáo dục với nhu cầu mới của thị trường lao động.

Doanh nghiệp vì thế có thể phải thiết kế lại chính những vị trí dành cho người mới: giảm công việc thuần tác nghiệp, nhưng tăng cơ hội học cách giải quyết vấn đề, kiểm chứng thông tin, làm việc với dữ liệu và đưa ra phán đoán.

Các trường đại học cũng đứng trước yêu cầu tương tự. Việc đánh giá một sinh viên chỉ bằng khả năng tạo ra một báo cáo hay bài phân tích sẽ ngày càng kém ý nghĩa khi AI có thể hỗ trợ phần lớn quá trình tạo ra đầu ra đó.

Nguồn

Theo bộ bài phân tích "Làn sóng AI và bước nhảy của hạ tầng công nghệ" (VietnamFinance).

Bài liên quan

Xem các bài viết khác